By clicking “Accept All Cookies”, you agree to the storing of cookies on your device to enhance site navigation, analyze site usage, and assist in our marketing efforts.
Cookies Settings
บ้านปูฯ ชูบ้านเขาสมอคอน หนึ่งในแบบอย่างชุมชนแห่งความยั่งยืน ถอดบทเรียนจากปัญหา สู่การเรียนรู้ และผลผลิตทางความคิดที่พร้อมพัฒนาต่อเนื่อง

บ้านปูฯ ชูบ้านเขาสมอคอน หนึ่งในแบบอย่างชุมชนแห่งความยั่งยืน ถอดบทเรียนจากปัญหา สู่การเรียนรู้ และผลผลิตทางความคิดที่พร้อมพัฒนาต่อเนื่อง

บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) ผู้นำธุรกิจพลังงานแห่งเอเชียที่มุ่งมั่นพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน สรุปผลการดำเนินงาน “โครงการส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืน ชุมชมบ้านเขาสมอคอน” ตลอดระยะเวลา 5 ปี จากวันแรกที่ทุกอย่างหยุดชะงัก เนื่องจากชุมชนและเกษตรกรได้รับความเสียหายและผลกระทบจากมหาอุทกภัยปี 2554 และบ้านปูฯ เข้าไปให้ความช่วยเหลือชุมชนหมู่ 1, 2 และ 3 ตำบลเขาสมอคอน อำเภอท่าวุ้ง จังหวัดลพบุรี จนถึงวันนี้ ชุมชนฯ มีการพัฒนาอย่างเห็นได้ชัดเมื่อเทียบจากวันแรก นำมาซึ่งการลดลงของจำนวนหนี้สินจากการดำเนินงานของกองทุนปุ๋ย คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นจากการเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆในโครงการ มาจนถึงการพัฒนาอาชีพเกษตรกรรม และแปลงเกษตรผสมผสาน ถือเป็นความสำเร็จที่เกิดจากการปรับเปลี่ยนทัศนคติ การถอดบทเรียนจากปัญหาต่างๆ การเรียนรู้ และความสามัคคี ซึ่งทั้งหมดนี้ช่วยสร้างความเป็นชุมชนที่เข้มแข็ง พร้อมที่จะพัฒนาต่อไปในอนาคตได้อย่างยั่งยืน ไม่ว่าจะเจอปัญหาใดก็ตาม และล่าสุด “ชุมชนบ้านเขาสมอคอน หมู่ 1” ได้รับคัดเลือกจากกรมพัฒนาชุมชน ให้เป็น “หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ” ระดับพออยู่พอกิน ในอำเภอท่าวุ้ง จังหวัดลพบุรี จากการพัฒนาที่อยู่บนรากฐานการนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้

หลังจากบ้านปูฯ ช่วยซ่อมแซมฟื้นฟูชุมชนบ้านเขาสมอคอนหลังน้ำลด ซึ่งเป็น กิจกรรมระยะเร่งด่วน ในปี 2555 แล้ว ก็เดินหน้า “โครงการส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืน ชุมชนบ้านเขาสมอคอน” ต่อในกิจกรรมระยะกลาง เน้นฟื้นฟู พัฒนาเศรษฐกิจชุมชนและพัฒนาทักษะเกษตรกร เริ่มตั้งแต่ปี 2556 และยังดำเนินการมาจนถึงปัจจุบัน คือ “กองทุนปุ๋ยสัจจะชาวนา บ้านเขาสมอคอน” ที่พัฒนาอย่างต่อเนื่องจนกองทุนสามารถบริหารจัดการแหล่งทุนประจำชุมชนได้โดยไม่จำเป็นต้องอาศัยเงินทุนสนับสนุนจากบ้านปูฯ อีกต่อไป โดยผลลัพธ์ที่สำคัญจากการดำเนินงานของกองทุนปุ๋ยนั้น นอกจากช่วยลดภาระหนี้สินทั้งในและนอกระบบของเกษตรกรในระยะยาวแล้ว ยังมีส่วนในการส่งเสริมพฤติกรรมการออมของสมาชิกกองทุนปุ๋ยอีกด้วย นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมอื่นๆ เช่น โครงการทำน้ำหมัก ปุ๋ย และฮอร์โมนชีวภาพ โครงการส่งเสริมอาชีพปลูกชะอม การบริหารจัดการขยะ ที่เกษตรกรตอบรับและนำไปประยุกต์ใช้อย่างเห็นผล

นางอุดมลักษณ์ โอฬาร ผู้อำนวยการสายอาวุโส-องค์กรสัมพันธ์ บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า “ความมุ่งหวังของบ้านปูฯ คือการช่วยชุมชนพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืน เพื่อให้ชุมชนบ้านเขาสมอคอนทั้ง 3 หมู่พัฒนาไปสู่การเป็นหนึ่งในชุมชนต้นแบบที่เข้มแข็งและพึ่งพาตนเองได้ในระยะยาว โดยยึดถือตามแนวทางการพัฒนาของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช คือ “เข้าใจ-เข้าถึง-พัฒนา” เป็นที่มาของการตั้งโจทย์ตั้งแต่วันแรกว่าการพัฒนาควรเริ่มจากการพูดคุยกับชาวบ้านถึงสิ่งที่ต้องการและปัญหา จากนั้นจึงส่งเสริมการสร้างทักษะและองค์ความรู้ให้ แต่การคิด ดำเนินการและแก้ปัญหาจำเป็นต้องให้เกษตรกรเป็นผู้ลงมือทำ เริ่มตั้งแต่ปรับความคิดและมองสิ่งต่างๆ ให้รอบด้าน ถ้าเจอปัญหา ก็ลองหาแนวทางอื่นที่สามารถทำได้ สิ่งนี้สอดคล้องกับแนวคิดของบ้านปูฯ ที่ว่า “พลังความรู้ คือพลังแห่งการเปลี่ยนแปลงและพัฒนา” ซึ่งจะมีความยั่งยืน และเมื่อวันหนึ่งที่บ้านปูฯ จำเป็นต้องเดินออกไป ชุมชนบ้านเขาสมอคอนก็จะสามารถยืนได้ด้วยตนเองอย่างมั่นคง”

ตัวอย่างการมองปัญหารอบด้าน และหาทางแก้ไขที่เหมาะสม คือกิจกรรมระยะยาว เพื่อพัฒนาสู่ชุมชนต้นแบบอย่างยั่งยืน ใน “โครงการนาอินทรีย์ข้าวสินเหล็ก เขาสมอคอน” เริ่มในปี 2557 ที่เกษตรกรมีแบรนด์ของตนเอง “ข้าวกล้องอินทรีย์สินเหล็ก เขาสมอคอน” แม้ข้าวสินเหล็กเป็นสุดยอดพันธุ์ข้าวที่ดีต่อสุขภาพ แต่ด้วยข้อจำกัดทางด้านการรับรู้ข้อมูลเกี่ยวกับข้าวสินเหล็กของประชาชนทั่วไป ทำให้การตอบรับของลูกค้าเป็นไปอย่างช้าๆ ประกอบกับปัญหาภัยแล้งตั้งแต่ช่วงปี 2558 ต่อเนื่องถึงปี 2559 ทำให้การเพาะปลูกข้าวสินเหล็กต้องหยุดชะงัก อย่างไรก็ตามด้วย “การเรียนรู้” ที่เกิดขึ้น ชาวบ้านได้ปรับเปลี่ยนนาข้าวสินเหล็ก สู่การปลูกข้าวหอมมะลิแทนพร้อมทั้งปรับเปลี่ยนกระบวนการให้เป็นนาอินทรีย์ให้ได้มากที่สุด เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาดและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

และเพื่อรับมือกับปัญหาภัยแล้งที่มีแนวโน้มจะเกิดขึ้นทุกปี เกษตรกรได้ลดปริมาณการทำนาข้าวลง และหันไปทำ “แปลงเกษตรสาธิตที่ทำกินอย่างยั่งยืน เกษตรผสมผสาน” เพื่อลดความเสี่ยงจากการปลูกพืชเชิงเดี่ยว ทั้งยังสามารถนำผลผลิตมาบริโภคในครัวเรือน และจำหน่ายผลผลิตเพื่อเพิ่มรายได้จากการเก็บเกี่ยวผลผลิตตลอดทั้งปีอีกด้วย โดยแปลงเกษตรผสมผสานเป็นผลผลิตล่าสุดด้านการพัฒนาความคิดที่เกิดจากการเรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญด้านเกษตร การเรียนรู้ระหว่างเกษตรกรด้วยกันเอง และการศึกษาดูงานในโครงการอื่นๆ เพื่อเรียนรู้เรื่องราวทั้งความสำเร็จและความล้มเหลว

นางอารมย์ รวบรวม (ผู้ใหญ่กบ) ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ 1 ตัวแทนเกษตรกรบ้านเขาสมอคอน เผยความในใจเกี่ยวกับโครงการฯ ตลอดระยะเวลา 5 ปี ว่า “บ้านปูฯ และโครงการส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืน ชุมชนบ้านเขาสมอคอน สอนให้พวกเราเปิดรับการเรียนรู้ ปรับเปลี่ยนทัศนคติ และสร้างโอกาสให้ทุกคนในชุมชน ครอบครัวของตนได้เรียนรู้การพัฒนานาข้าวให้มีความเป็นเกษตรอินทรีย์มากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ ความรู้ในการปลูกมะนาวและชะอมนอกฤดู ทำให้มีผลผลิตสำหรับบริโภคในครัวเรือน และจำหน่ายเป็นรายได้เสริม ทำให้ชาวบ้านได้ทราบว่าเรียนรู้ว่าการพัฒนาที่ยั่งยืนจำเป็นต้องเริ่มที่การบริหารจัดการความคิดของตนเอง ชาวบ้านมีรายได้เพิ่มขึ้น รายจ่ายลดลง นอกจากนั้นแล้วชาวบ้านในชุมชนทุกคนต่างก็มีความสามัคคีกันมากขึ้น”

ด้วยการร่วมแรงร่วมใจของคนในชุมชนและเกษตรกร รวมไปถึงแรงผลักดันของผู้นำชุมชน ส่งผลให้ชุมชนบ้านเขาสมอคอน หมู่ 1 ได้รับเลือกให้เป็น “หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ” ระดับพออยู่พอกิน โดยเป็น 1 ใน 9 ชุมชน จากจำนวนทั้งหมด 128 ชุมชน ของอำเภอท่าวุ้ง จังหวัดลพบุรี จากการยึดถือปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นรากฐานของชีวิต 6 ด้าน ได้แก่ ด้านการลดรายจ่าย ด้านการเพิ่มรายได้ ด้านการประหยัด ด้านการเรียนรู้ ด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน และด้านการเอื้ออารีต่อกัน เพื่อเป็นตัวอย่างให้แก่ชุมชนอื่นต่อไป

# # #

เกี่ยวกับ บมจ. บ้านปู
บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) เป็นผู้บุกเบิกด้านพลังงานชั้นแนวหน้าของเอเชีย ดำเนินธุรกิจถ่านหิน ธุรกิจไฟฟ้า และพลังงานที่เกี่ยวเนื่องอย่างครบวงจร ใน 9 ประเทศ ได้แก่ ไทย อินโดนีเซีย จีน ออสเตรเลีย ลาว มองโกเลีย สิงคโปร์ ญี่ปุ่น และสหรัฐอเมริกา

“พลังความรู้ คือพลังแห่งการเปลี่ยนแปลงและพัฒนา”
บ้านปูฯ เชื่อว่า “การเรียนรู้” เป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนา “คน” ซึ่งจะขับเคลื่อนชุมชนและสังคมให้พัฒนาอย่างยั่งยืนในระยะยาว โครงการซีเอสอาร์ของบ้านปูฯ ในทุกประเทศ จึงมุ่งเน้นสนับสนุนและส่งเสริมการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องให้กับเยาวชนและชุมชนในหลากหลายรูปแบบ ทั้งการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง การดำเนินชีวิตประจำวัน การเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียน การฝึกฝนเพื่อพัฒนาศักยภาพและทักษะชีวิต หรือการค้นคว้า เรียนรู้ และค้นพบองค์ความรู้ด้วยตนเองหรือร่วมกับคนอื่นๆ

© 2021 บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) | Banpu Public Company Limited. All rights reserved.