PPA (Power Purchase Agreement) คือสัญญาซื้อขายไฟฟ้าระหว่างผู้ผลิตไฟกับผู้ซื้อ ที่ตกลงปริมาณ ราคา และระยะเวลาไว้ล่วงหน้า ธุรกิจที่อยากใช้ไฟจากพลังงานหมุนเวียนในไทยมีทางเลือกหลัก 4 แบบ คือ Private PPA, Direct PPA (DPPA), อัตราค่าไฟฟ้าสีเขียว (UGT) และใบรับรองการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน (REC)
สรุปสั้น
- PPA ช่วยให้ธุรกิจรู้ต้นทุนค่าไฟล่วงหน้า และเลือกแหล่งผลิตไฟได้
- Private PPA ส่งไฟตรงโดยไม่ผ่านโครงข่ายของการไฟฟ้า ส่วน DPPA ส่งผ่านโครงข่าย ซึ่งในไทยยังอยู่ในระยะนำร่อง
- UGT1 เป็นสัญญา 1 ปีแบบไม่เจาะจงแหล่งผลิต UGT2 เป็นสัญญา 10 ปีจากโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนแห่งใหม่
- REC คือใบรับรองสิทธิด้านสิ่งแวดล้อม 1 REC = ไฟจากพลังงานหมุนเวียน 1 MWh ซื้อแยกจากตัวไฟฟ้า
สารบัญ
PPA คืออะไร มีแบบไหนบ้าง?
สัญญา PPA ระบุปริมาณไฟที่ซื้อ โครงสร้างราคา และระยะเวลาสัญญาไว้ล่วงหน้า ธุรกิจจึงประมาณค่าไฟและวางแผนต้นทุนการผลิตได้ชัดเจนขึ้น สำหรับองค์กรที่ต้องการใช้ไฟจากพลังงานหมุนเวียน สัญญา PPA ที่นิยมแบ่งได้ 2 แบบ
Private PPA
สัญญาซื้อขายไฟโดยตรงระหว่างผู้ผลิตไฟกับผู้ใช้ไฟภาคเอกชน ในไทยหมายถึงการส่งไฟจากผู้ผลิตถึงผู้ใช้โดยไม่ผ่านโครงข่ายของการไฟฟ้า เช่น การขายไฟในนิคมอุตสาหกรรม หรือโซลาร์รูฟท็อปที่ผู้ให้บริการลงทุนติดตั้งบนพื้นที่ของลูกค้า แล้วขายไฟให้ในราคาที่ตกลงกัน
Direct PPA (DPPA)
การซื้อไฟจากผู้ผลิตพลังงานหมุนเวียนโดยตรง แต่ส่งไฟผ่านโครงข่ายของการไฟฟ้า (Third Party Access) เหมาะกับองค์กรที่ใช้ไฟมากแต่ไม่มีพื้นที่ติดตั้งระบบผลิตไฟเอง และช่วยให้มีโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนแห่งใหม่เข้าระบบมากขึ้น
ในไทย Direct PPA ยังอยู่ในระยะนำร่อง คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) อนุมัติโครงการนำร่อง Direct PPA ผ่าน Third Party Access สำหรับศูนย์ข้อมูลที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI วงเงินไม่เกิน 2,000 เมกะวัตต์ เมื่อ 25 มิ.ย. 2567 และ กกพ. เปิดรับฟังความเห็นร่างระเบียบช่วง ต.ค.–ธ.ค. 2568 (Hunton)
UGT และ REC คืออะไร?
Utility Green Tariff (UGT) คืออะไร
UGT คืออัตราค่าบริการไฟฟ้าสีเขียวที่ซื้อผ่านการไฟฟ้า แบ่งเป็น 2 แบบ (ไทยโพสต์ อ้างข้อมูล กฟผ.)
- UGT1 (แบบไม่เจาะจงแหล่งผลิต): จัดสรรไฟจากโรงไฟฟ้าพลังงานสะอาดที่มีอยู่ในระบบเดิม เช่น โรงไฟฟ้าพลังน้ำของ กฟผ. สัญญาระยะสั้น 1 ปี เหมาะกับองค์กรที่อยากเริ่มใช้ไฟสีเขียว
- UGT2 (แบบเจาะจงแหล่งผลิต): จัดหาไฟจากโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนแห่งใหม่ที่ระบุแหล่งที่มาชัดเจน สัญญาระยะยาว 10 ปี
REC คืออะไร
REC (Renewable Energy Certificate) คือใบรับรองสิทธิการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน โดย 1 REC เท่ากับไฟจากพลังงานหมุนเวียน 1 เมกะวัตต์ชั่วโมง (MWh) (กฟผ.) REC เป็นการซื้อเฉพาะคุณค่าด้านสิ่งแวดล้อม แยกจากการซื้อไฟฟ้า องค์กรจึงอ้างการใช้ไฟจากพลังงานหมุนเวียนได้ โดยไม่ต้องสร้างโรงไฟฟ้าเองหรือทำสัญญาซื้อไฟกับผู้ผลิตโดยตรง
เปรียบเทียบ PPA, DPPA, UGT และ REC
| กลไก | ได้อะไร | ใช้โครงข่ายของการไฟฟ้าไหม | สถานะในไทย / ระยะสัญญา |
|---|---|---|---|
| Private PPA | ไฟจริงพร้อมสิทธิด้านสิ่งแวดล้อม | ไม่ใช้ ส่งตรงจากผู้ผลิต | ทำได้แล้ว มักเป็นสัญญาระยะยาว |
| Direct PPA (DPPA) | ไฟจริงจากผู้ผลิตที่เลือก | ใช้ (Third Party Access) | ยังอยู่ในระยะนำร่อง เริ่มจากศูนย์ข้อมูล |
| UGT1 / UGT2 | ไฟสีเขียวผ่านการไฟฟ้า | ใช้ | UGT1 สัญญา 1 ปี / UGT2 สัญญา 10 ปี |
| REC | เฉพาะสิทธิด้านสิ่งแวดล้อม (1 REC = 1 MWh) | ไม่เกี่ยว ซื้อแยกจากไฟฟ้า | ซื้อได้ยืดหยุ่นตามปริมาณที่ต้องการ |
ทำไมธุรกิจต้องจัดหาไฟฟ้าพลังงานสะอาด?
รับมือมาตรการการค้าและความคาดหวังของคู่ค้า
ห่วงโซ่อุปทานโลกให้ความสำคัญกับการลดก๊าซเรือนกระจกมากขึ้น เช่น มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (CBAM) ของสหภาพยุโรป ที่เก็บค่าธรรมเนียมตามปริมาณคาร์บอนในสินค้านำเข้าบางกลุ่ม เช่น เหล็ก ซีเมนต์ อะลูมิเนียม ปุ๋ย ไฟฟ้า และไฮโดรเจน ขณะที่บริษัทสมาชิกโครงการ RE100 ซึ่งสมัครใจตั้งเป้าใช้ไฟจากพลังงานหมุนเวียน 100% ก็คาดหวังให้คู่ค้าทำแบบเดียวกัน สัญญา PPA หรือ REC จึงเป็นหลักฐานการใช้ไฟจากพลังงานหมุนเวียนที่ยอมรับในระดับสากล
คุมต้นทุนค่าไฟระยะยาว
สัญญา PPA ช่วยให้ราคาค่าไฟในระยะยาวคาดการณ์ได้ ลดผลกระทบจากราคาพลังงานในตลาดโลกที่ขึ้นลง
ช่วยเป้าหมาย ESG และ Net Zero
สัดส่วนการใช้พลังงานหมุนเวียนเป็นตัวชี้วัดสำคัญในการจัดอันดับด้านความยั่งยืน และช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้นักลงทุนและผู้บริโภค (อ่านเพิ่มเติม: Net Zero คืออะไร)
ธุรกิจควรเลือกแบบไหน?
| กลไก | เหมาะกับ | ข้อดีหลัก |
|---|---|---|
| Private PPA | องค์กรที่อยู่ใกล้แหล่งผลิตไฟของเอกชน หรือมีพื้นที่ให้ติดตั้งระบบผลิตไฟ | ไม่ต้องลงทุนเองในกรณีที่ผู้ให้บริการลงทุนให้ และไม่ต้องจ่ายค่าใช้โครงข่ายไฟฟ้า |
| DPPA / UGT2 | องค์กรที่ใช้ไฟมาก แต่ไม่มีพื้นที่ติดตั้ง | ช่วยให้มีโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนแห่งใหม่ และได้ประโยชน์จากมาตรการสนับสนุนของภาครัฐ |
| UGT1 / REC | องค์กรที่ต้องการความยืดหยุ่น หรือใช้เติมส่วนที่ยังขาด | จัดหาง่าย รวดเร็ว และนำไปรายงานด้านความยั่งยืนได้ทันที |
หลายองค์กรใช้หลายแบบร่วมกัน (Hybrid Approach) เช่น ทำ Private PPA สำหรับไฟพื้นฐาน แล้วซื้อ REC หรือเข้าโครงการ UGT สำหรับส่วนที่เหลือ เพื่อไปสู่เป้าหมายใช้พลังงานสะอาด 100% ในต้นทุนที่เหมาะกับองค์กร
ตัวอย่างจากบ้านปู
บ้านปูมีธุรกิจซื้อขายไฟฟ้าภายใต้กลุ่มธุรกิจ Power+ ซึ่งในไตรมาส 2 ปี 2569 มีปริมาณซื้อขายไฟรวม 1,630 กิกะวัตต์ชั่วโมง และให้บริการลูกค้ากว่า 2,400 ราย ทั้งภาคเอกชนและภาครัฐ ควบคู่กับโซลาร์รูฟท็อปและโซลาร์ลอยน้ำภายใต้กลุ่มธุรกิจ Future Tech ที่มีกำลังผลิตรวม 337 เมกะวัตต์ตามสัดส่วนการลงทุน (ข้อมูลจากเอกสารนำเสนอนักวิเคราะห์ ไตรมาส 2 ปี 2569)
คำถามที่พบบ่อย
PPA คืออะไร?
PPA (Power Purchase Agreement) คือสัญญาซื้อขายไฟฟ้าระหว่างผู้ผลิตกับผู้ซื้อ ที่ตกลงปริมาณไฟ ราคา และระยะเวลาไว้ล่วงหน้า ช่วยให้ธุรกิจคุมต้นทุนค่าไฟระยะยาว และเลือกใช้ไฟจากพลังงานหมุนเวียนได้
REC คืออะไร ต่างจาก PPA อย่างไร?
REC คือใบรับรองสิทธิด้านสิ่งแวดล้อมของไฟจากพลังงานหมุนเวียน 1 REC เท่ากับ 1 MWh ส่วน PPA คือสัญญาซื้อทั้งไฟฟ้าและสิทธิด้านสิ่งแวดล้อมรวมกัน REC จึงซื้อขายได้ยืดหยุ่นกว่า
ถ้าองค์กรเช่าอาคารอยู่ จะใช้พลังงานสะอาดได้อย่างไร?
องค์กรที่ติดโซลาร์เซลล์เองไม่ได้ เลือกใช้ UGT ผ่านการไฟฟ้า หรือซื้อ REC ตามปริมาณไฟที่ใช้จริง เพื่ออ้างการใช้พลังงานสะอาดได้
PPA และ REC ใช้รายงาน ESG และ Scope 2 ได้อย่างไร?
ตาม GHG Protocol Scope 2 Guidance องค์กรต้องรายงาน Scope 2 ทั้ง 2 วิธี คือ Location-based และ Market-based โดย PPA และ REC ที่ได้รับการรับรองตามมาตรฐาน เช่น I-REC ใช้ได้กับวิธี Market-based และต้องผ่านเกณฑ์คุณภาพ (Scope 2 Quality Criteria)
สรุป: เลือก PPA, DPPA, UGT หรือ REC ให้เหมาะกับธุรกิจ
ธุรกิจมีทางเลือกจัดหาไฟจากพลังงานหมุนเวียนหลายแบบ PPA คือสัญญาซื้อไฟระยะยาวที่ช่วยคุมต้นทุน ส่วน UGT และ REC ช่วยให้เริ่มใช้ไฟสีเขียวได้เร็วและยืดหยุ่น การเลือกแบบที่เหมาะ หรือใช้หลายแบบร่วมกัน ช่วยให้ธุรกิจคุมต้นทุนพลังงาน ไปถึงเป้าหมายความยั่งยืน และแข่งขันในตลาดโลกได้
บ้านปู คือ ผู้นำด้านพลังงานที่หลากหลาย ดำเนินธุรกิจหลัก 4 กลุ่มธุรกิจ ได้แก่ U.S. Closed-Loop Gas (ก๊าซธรรมชาติครบวงจรในสหรัฐฯ) Next-Gen Mining (เหมืองยุคใหม่) Power+ (ไฟฟ้าและธุรกิจที่เกี่ยวเนื่อง) Future Tech (เทคโนโลยีแห่งอนาคต) ในประเทศไทย อินโดนีเซีย จีน ออสเตรเลีย ลาว มองโกเลีย ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา และเวียดนาม โดยมุ่งขยายขีดความสามารถด้านพลังงานของโลก ผ่านการสร้างสรรค์โซลูชันพลังงานที่มั่นคงและรับผิดชอบ เพื่อขับเคลื่อนโลกสู่อนาคตที่ดียิ่งกว่าเดิม
ติดตามเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับพลังงานและความยั่งยืนได้ที่นี่ และทางเพจเฟซบุ๊ก Banpu
ลิงก์อ้างอิง
- RE100 – Technical Guidance & FAQs (The Climate Group)
- EGAT – REC Introduction (I-REC Local Issuer ประเทศไทย)
- Greenhouse Gas Protocol – Scope 2 Guidance
- ไทยโพสต์ – กฟผ. ชู UGT Platform ทางเลือกไฟฟ้าสีเขียว (11 มิ.ย. 2569)
- Hunton – Thailand’s Draft Regulation on Direct PPA via Third Party Access for Data Centers
- Banpu – 2Q26 Analyst Meeting Presentation

